Toon menu

Ontstaansgeschiedenis

In het gerechtelijk arrondissement Brussel, dat de administratieve arrondissementen Brussel-Hoofdstad en Halle-Vilvoorde omvat, functioneert één balie, die sinds de wet van 4 mei 1984 samengesteld is uit twee Ordes: de Nederlandse Orde en de Franse Orde.

Van de Nederlandse Orde maken deel uit: de advocaten die kantoor houden in Brussel-Hoofdstad (de 19 gemeenten) en van de Nederlandse Orde wensen deel uit te maken, zowel als alle advocaten die na 7 september 1994 (10 jaar na inwerkingtreding van de wet van 4 mei 1984) hun kantoor in het administratief arrondissement Halle-Vilvoorde (dus binnen het rechtsgebied van de vredegerechten van Asse, Grimbergen, Halle, Herne - Sint-Pieters-Leeuw, Kraainem, Overijse, Sint-Genesius-Rode, Sint-Kwintens-Lennik, Vilvoorde, Wolvertem (Meise) en Zaventem) vestig(d)en. Advocaten die reeds vóór 7 september 1994 in het administratief arrondissement Halle-Vilvoorde gevestigd waren, konden (en kunnen) lid van de Franse Orde blijven, voor zover ze vóór de vermelde datum bij de Franse Orde aangesloten waren.

Aan de oprichting van de twee Ordes zijn jarenlange besprekingen voorafgegaan. Bij de totstandkoming van het Gerechtelijk Wetboek in 1967 werd aan elk van beide taalgroepen in de unitaire Orde een vertegenwoordiging ten belope van minimum één vierde van het totaal aantal zetels in de Raad van de Orde gewaarborgd, zulks ingevolge een akkoord tussen het Vlaams Pleitgenootschap en de Raad van de Orde onder het stafhouderschap van Mr. Maurice Cornil. Dit akkoord bevatte echter geen bepalingen in verband met de verkiezing van de stafhouder, wat er praktisch toe leidde dat een Nederlandstalige aan het hoofd van de Orde zo goed als onmogelijk leek. Tezelfdertijd groeide aan Vlaamse zijde de overtuiging dat het aantal gewaarborgde Nederlandstalige vertegenwoordigers in de Raad onvoldoende groot was, en ook, althans bij sommigen, dat een 'Vlaamse' benadering van wat de balie bezighoudt zou verschillen van de benadering zoals die bestond in de door een Franstalige meerderheid geleide Orde.

Het Vlaamse ongenoegen mondde uit in een zoeken naar hervormingen, dat formeel een aanvang nam onder het stafhouderschap van Mr. Robert Boccart in 1979, en via een 'gemengde commissie' opgericht onder het stafhouderschap van Mr. Jacques de Gavre, leidde tot een akkoord, dat op 18 mei 1982 aan alle leden van de Brusselse balie kon worden meegedeeld. Volgens dit akkoord zouden twee autonome Ordes worden opgericht, weliswaar binnen één balie, met keuzevrijheid voor de advocaten binnen Brussel-Hoofdstad, en verplichte aansluiting bij de Nederlandse Orde, na een overgangsperiode, van de advocaten met kantoor in het administratief arrondissement Halle-Vilvoorde (inbegrepen de gemeenten met taalfaciliteiten). In zijn/haar professionele activiteit, zowel naar cliënteel, confraters als hoven en rechtbanken toe, bleef (en blijft) elke advocaat, binnen het wettelijk kader, volstrekte taalvrijheid genieten; taalgemengde associaties werden uiteraard ook toegelaten. Het akkoord werd bij wet bekrachtigd op 4 mei 1984; de wet trad in werking op 7 september 1984.

De eerste verkiezingen voor de Stafhouder en Raden van beide Ordes vonden plaats op 3 december 1984. Op dat ogenblik hadden 1.857 advocaten (1.315 advocaten ingeschreven op het tableau en 522 stagiairs) voor de Franse Orde gekozen, en 702 advocaten (419 ingeschreven op het tableau en 283 stagiairs) voor de Nederlandse Orde, hetzij resp. 72,6% en 27,4%.

Op 7 juni 2018 zijn de verhoudingen als volgt:

  • Franse Orde: 4047 advocaten ingeschreven op het tableau en op de lijst van de stagiairs.
  • Nederlandse Orde: 2137 advocaten ingeschreven op het tableau, 712 stagiairs, 49 leden van buitenlandse (niet-EU) balies, 176 advocaten uit EU-lidstaten.